|
Limburgers ondervinden een sterk gevoel van eigenheid en onderlinge verwantschap dat
binnen ons land vrij uniek te noemen is. Dat mag een beetje verbazen want
onze provincie werd pas in 1795 verenigd. Voordien was het een kleurrijk
lappendeken met graafschap Loon als hart. En het is nu net het ‘Loonse
nationalisme’ dat aan de basis van dat Limburggevoel lag. De inwoners
van Loon hadden het niet allemaal zo begrepen op de inlijving bij Luik in
1366. Het centrum van het gezag lag verder weg dan vroeger en was
bovendien Franstalig. Het feit dat zij soldaten moesten leveren aan het
Luikse leger en belastingen moesten betalen, bracht steden en platteland in Loon dichter bij
mekaar. De ‘Lossenses’ werden door kroniekschrijvers steeds apart
vermeld tijdens veldtochten en toen het in 1461 tot gebakkelei kwam met
Luikse ambtenaren, sloten Sint-Truiden en Tongeren – die buiten Loon
lagen – zich bij de Loonse ‘knuppelslagers’ aan. In 1522 erkenden de
Luikse Staten een zekere autonomie voor het Graafschap Loon inzake
gewoonten en rechtspraak. Een ander bewijs voor het groeiend Loons gevoel
was het opnemen van Loonse symbolen – het grafelijke schild met tien
fasen van goud en keel (rood) – op de zegels en in het eigen wapen.
Hasselt nam het voortouw door in 1424 het Luikse perron op zijn wapen
te vervangen door het Loons gefaasd schild. Bilzen,
Herk-de-Stad en Maaseik volgden in 1431. In loop van de volgende jaren
volgde de rest van de Loonse steden en verschillende dorpen. De relaties
met Luik golfden tot het einde van het prinsbisdom in 1795 op en neer
tussen koel en vijandig. Toen aartshertog Albrecht, soeverein van de
Zuidelijke-Nederlanden en bondgenoot van de prinsbisschop van Luik, in
1602 zijn intrede deed in de jeneverstad, betuigden de Hasselaren openlijk
hun steun aan Albrechts tegenstander, de prins van Oranje. De wens om weer
los te geraken zou ook aan de basis gelegen hebben van enkele
geruchtmakende affaires in de 17de eeuw. In 1647 hoorde de abt
van Sint-Truiden geruchten over een Loonse samenzwering tegen het Luikse
gezag. In 1675 werd de Hasseltse graaf De Geloes beschuldigd van
samenzwering en gearresteerd. Hij zou Loon hebben willen afscheuren van
Luik. De Geloes zuchtte acht maanden in een cel in de burcht van Stokkem,
maar hij weigerde te bekennen. Van een opstand kwam nooit iets terecht,
maar het samenhorigheidsgevoel in eigen streek was definitief in opmars.
|
 |
| Borgloon (Loon) |
 |
| Peer |
 |
| Bree |
|
