5.300 v.C - 4.200 v.C
Oud-Neolithicum

Terwijl de Mesolitische jagersgemeenschappen op de Kempense zandgronden verder leven op de manier waarop ze dit al eeuwen deden, vinden er grote culturele veranderingen plaats in het Oosten. Al rond 9.000 v.C. beginnen de Natufiaanlieden in Israël aan landbouw te doen. Via de Balkan en Centraal-Europa bereiken hun methoden onze streken. Het klimaat was toen nog erg mild en een groot gedeelte van Europa werd bedekt met een dicht woud met voornamelijk linde, eik, olm en els.

Vanuit het Rijnland koloniseren de eerste landbouwers rond 5.300 v.C. Nederlands-Limburg: Elsloo, Stein, Sittard,... Daarna bereiken ze ook Belgisch Haspengouw: Rosmeer, Vlijtingen, de vallei van de Mehaigne, Landen, ... Naar de bandvormige versieringen op hun aardewerk - het aardewerk werd door deze lieden in onze streken geïntroduceerd - worden ze de "Bandceramiekers" genoemd. Deze boeren wonen in grote, uit zware stammen gebouwde boerderijen, die vaak meer dan 30m lang waren. Uit kuilen ernaast werd leem gegraven om de wanden te bepleisteren en de vloer op te hogen. De grootste dorpen zullen 100 à 150 inwoners gehad hebben (5 à 15 boerderijen). Op open gekapte plekken in het bos waren kleine akkers aangelegd waar gerst, maanzaad, lijnzaad, emmer, eenkoorn en linzen werd verbouwd. De veestapel bestond uit runderen, varkens, schapen en geiten. De "Bandceramiekers" hebben enkel de vruchtbare lössgronden bevolkt. Op de Kempense zandgronden leefde de autochtone Mesolitische bevolking nog steeds van jacht en het verzamelen van vruchten. Rond 4.900 v.C. verdwijnen deze landbouwers even plots en mysterieus als ze gekomen zijn. In Duitsland word de Bandceramiek opgevolgd door de Rössencultuur, die in meer dan één opzicht aan de voorgaande periode herinnert. In Nederlands Limburg kent men enkele Rössenvindplaatsen, doch in België zijn de sporen erg schaars; zo vond men in Limburg (As, Maasmechelen, Molenbeersel) enkele hardstenen doorboorde bijlen, die waarschijnlijk geruild werden met producten (wild, bessen, ... ?) van de Mesolitische bevolking aldaar. Rond 4.200 v.C. schijnt ook de Rössencultuur beëindigd te zijn.

Terug